Maszkienice, 23 listopada 2019

Szanowni Państwo! Drodzy Przyjaciele!

Dokładnie 84 lata temu, 22 sierpnia 1935 roku odbyła się uroczystość poświecenia Domu Ludowego we wsi Maszkienice koło Brzeska. Fundatorem Domu był Franciszek Bujak, prof. Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, dla którego Maszkienice były miejscem, w którym się urodził i wychował. Poświecenia dokonał biskup tarnowski, ks. Franciszek Lisowski, a wśród licznych gości był również wojewoda krakowski, Władysław Raczkiewicz…

Dlaczego o tym przypominam? Powód jest jeden i najważniejszy z ważnych. Otóż po latach tułania się Teatr Nie Teraz będzie miał swój DOM. Tym miejscem staje się budynek owego Domu Ludowego w Maszkienicach, który dzisiaj nosi imię swojego założyciela. A stało się to możliwe dzięki mądrym i dobrym ludziom z Towarzystwa Domu Ludowego, z ich prezesem, panem Janem Kitą, na czele. Sankcjonuje to prawnie Porozumienie podpisane pomiędzy dwoma stowarzyszeniami. Porozumienie, które powołuje do życia Ośrodek Praktyk Artystycznych – Dom Ludowy. Wygląda na to, że będziemy mogli w tym miejscu liczyć również na życzliwość i pomoc władz Gminy Dębno oraz wielu miejscowych ludzi.

Nim zaprosimy Państwa, czyli całą Polskę, na oficjalne otwarcie tego miejsca w jego nowym kształcie, nim rozpocznie się tutaj normalna praca warsztatowa i edukacyjna, nim pokażemy któryś ze spektakli Teatru Nie Teraz, to zechciejcie wysłuchać kilku refleksji.

Ośrodek Praktyk Artystycznych (OPA) był przedsięwzięciem planowanym od dawna przeze mnie i oczywiście przez Teatr Nie Teraz (istniejący od 1980 r.), co również było kontynuowane w ramach istniejącego od 1997 roku Stowarzyszenia Nie Teraz. To, co się obecnie wydarza jest spełnieniem wielu marzeń i tych planów. A co najważniejsze, daje nam wszystkim szansę na skuteczniejszą służbę w ramach drogi, którą dla siebie wybraliśmy. Dokładnie to definiuje Preambuła do wspomnianego wyżej Porozumienia:

Strony niniejszego Porozumienia są zgodne w ocenie stanu kultury polskiej poddanej śmiertelnie niebezpiecznym dla tożsamości narodowej trendom globalizacyjnym, a jednocześnie niemającej wobec tych trendów wystarczających zabezpieczeń systemowo-organizacyjnych oraz świadomościowych. Obie strony takowe zabezpieczenia widzą w kultywowaniu wyjątkowej w Europie, mającej już pond stuletnią historię, polskiej idei tworzenia domów ludowych, ale idei dostosowanej do współczesności i opartej na ekspozycji kultury wyższej, a w szczególności sztuki teatru.

Ośrodek Praktyk Artystycznych Domu Ludowego (OPA-DL) to w zamierzeniu miejsce spotkania ze sztuką, ale też miejsce twórczej i konsekwentnej pracy artystyczno-edukacyjnej prowadzonej przez stały i specjalnie dobrany zespół współpracowników oraz wolontariuszy. Takiej pracy, wychowującej świadomego Polaka – odbiorcę kultury, jest współcześnie o wiele za mało. Oparcie się na tradycji związanej z domami ludowymi, ludowym ruchem artystycznym, a w tym teatralnym oraz ludziach wciąż inspirujących się polską tradycją lokalną, dumnych ze swoich mniejszych Ojczyzn, jest jednym z podstawowych założeń projektu OPA-DL.

Przewodnim motywem działań twórczych i edukacyjnych OPA-DL będzie polska tradycja niepodległościowa oraz ludowość wpisana w obrzędy, inspirująca różnorodne kreacje. To wszystko, co ze świadomości Polaków próbowano wymazać po 1945 roku, a co jest naszym niezbywalnym dobrem narodowym, będziemy starali się uczynić podmiotowym w działalności OPA-DL.

Celem nadrzędnym działań OPA-DL będzie tworzenie dzieł i projektów artystycznych, a w efekcie wykreowanie odrębnej „maszkienickiej marki” w zakresie kreacji kulturowych. Widzimy to m.in. w podjęciu pracy z tutejszą młodzieżą, czego dobre rezultaty Teatr Nie Teraz dowodnie weryfikuje od lat poprzez prowadzone przez siebie autorskie warsztaty i projekty.

Tak to widzę i mam nadzieje, że w Was adresatach tego listu znajdę więcej niż sojuszników tej dobrej sprawy. Do niektórych z Was zwrócę się zresztą wkrótce z konkretnymi propozycjami. Podróżując po kraju spotkałem wiele inicjatyw o podobnym kształcie formalnym, niektóre lokalizowane również w przestrzeni wiejskiej. Wszystkie one jednak są kreacją światopoglądu lewicowego i takowy ogląd świata i Polski upowszechniają. Miejsc sygnujących się prawością i patriotyzmem prawie nie ma, a tych związanych ze sztuką wyższą „ani na lekarstwo”. Chciałbym, aby nasz Ośrodek w Maszkienicach dał nam wszystkim szansę na zmianę tej sytuacji.

Tomasz A. Żak

Podpisanie umów z Gminami Małopolski stoją od lewej: Wiesław Krajewski, Wójt Gminy Dębno; Dawid Chrobak, Burmistrz Miasta i Gminy Zakliczyn; Tomasz A. Żak, Dyrektor Teatru Nie Teraz, szef Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach; Agnieszka Winiarska, Sekretarz Zarządu Stowarzyszenia Nie Teraz; Józef Knapik, Wójt Gminy Pleśna; Tadeusz Bąk, Burmistrz Miasta i Gminy Wojnicz; Jan Kita, Prezes Stowarzyszenia Domu Ludowego w Maszkienicach 
Podpisanie umów z Gminami Małopolski, występ artystów Teatru Nie Teraz – Ewa Tomasik i Tomasz Lewandowski 
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach, uroczystość poświecenia Ośrodka ks. proboszcz Grzegorz Nowak
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Widownia wypełniona po brzego. Na pierwszym planie po prawej Małopolska Kurator Oświaty Barbara Nowak, a obok Józef Knapik, wójt Gminy Pleśna
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Naszym gościem jest Prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Jarosław Szarek
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Na widowni gospodarze Dom,u Ludowego – Prezes Jan Kita wraz z małżonką Anną
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Uroczystość prowadzi aktor Teatru Nie Teraz, Maciej Małysa
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Premierowy pokaz spektaklu Teatru Nie Teraz „Powrót Norwida” według tekstu Kazimierza Brauna. Główna rolę kreuje Waldemar Czyszak
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Gość honorowy uroczystości – Stan Borys
Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach. Wystąpienie szafa Ośrodka, Tomasza A. Żaka
Budynek Ośrodka Oficjalne otwarcie Ośrodka Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach
Ośrodek Praktyk Artystycznych Dom Ludowy w Maszkienicach, wejście do budynku